Inkuru ZicukumbuyeUbuzima

Igwingira mu Rwanda: Inzitizi ikomeye ku iterambere ry’igihugu

Mu gihe u Rwanda rukomeje urugamba rwo guteza imbere imibereho myiza y’abaturage, ikibazo cy’igwingira kiracyari inzitizi ikomeye, cyane cyane mu bana bato. Imibare iheruka igaragaza ko igwingira rigera kuri 33% ku rwego rw’igihugu, nubwo intego ari ukugabanya iki kigero kikagera munsi ya 19% mu mpera za 2024-2025.

Ubuhamya bw’abaturage: Ingaruka z’igwingira ku buzima n’imibereho

1. Uwimana Claudine, umubyeyi wo mu Karere ka Nyabihu:

“Umwana wanjye w’imyaka ibiri afite ibiro bike cyane. Nagerageje kumugaburira neza ariko ibiribwa bihagije ntibiboneka. Ntabwo nigeze menya ko hari inkunga ya Leta igenewe abana bafite ikibazo nk’iki.”

2. Niyonsenga Jean, umujyanama w’ubuzima mu Karere ka Musanze:

“Duhura n’imbogamizi zo kubona ibikoresho bihagije byo gukurikirana imirire y’abana. Hari ubwo dusanga abana bafite ibibazo by’imirire mibi ariko ubushobozi bwo kubafasha bukaba buke.”

3. Mukamana Alice, umubyeyi wo mu Karere ka Rutsiro:

“Nabonye amakuru y’uko hari gahunda ya Leta ifasha abagore batwite kubona intungamubiri, ariko kugeza ubu sinigeze nyigeraho. Nifuza ko byagera no kuri twe bo mu byaro.”

Imbaraga za Leta mu kurwanya igwingira

Leta y’u Rwanda yashyizeho gahunda zitandukanye mu rwego rwo kurwanya igwingira, harimo gahunda ya Multiple Micronutrient Supplementation (MMS) igamije gutanga intungamubiri ku bagore batwite n’abana bato . Iyi gahunda yitezweho kugabanya impfu z’abana n’abagore bapfa babyara, ndetse no kurwanya imirire mibi.

Mu Karere ka Gicumbi, imiryango 200 yahawe inkoko 400 mu rwego rwo kubafasha kubona indyo yuzuye no kurwanya igwingira ry’abana .

Inzitizi mu ishyirwa mu bikorwa ry’izi gahunda

Nubwo Leta yashyizeho izi gahunda, hari inzitizi zitandukanye zigaragara mu ishyirwa mu bikorwa ryazo. Mu Karere ka Nyabihu, raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta yagaragaje ko inkunga igenewe kurwanya imirire mibi yatinze gutangwa, aho amafaranga angana na 84.7% y’inkunga yakererewe iminsi iri hagati ya 56 na 81 .

Ibi byatewe n’ibibazo by’ikoranabuhanga ndetse n’ingaruka z’icyorezo cya COVID-19, byatumye amahugurwa y’abashinzwe gutanga izo nkunga adindira.

Icyifuzo: Gukomeza gushyira imbaraga mu kurwanya igwingira

Abaturage n’abashinzwe ubuzima basaba ko Leta yakomeza gushyira imbaraga mu gukurikirana ishyirwa mu bikorwa ry’izi gahunda, ndetse no kongera ubukangurambaga kugira ngo abaturage bamenye uburenganzira bwabo ku bijyanye n’imirire.

Kurwanya igwingira ni inshingano ya buri wese, kandi bisaba ubufatanye hagati ya Leta, imiryango itegamiye kuri Leta, n’abaturage ubwabo.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *